Wystąpienie mgr Barbary Kaczmarek
Praca „Zaburzenia mowy u dzieci 5-7 letnich w świetle przeprowadzonych badań logopedycznych na terenie szkół i przedszkoli powiatu bełchatowskiego” jest pracą o charakterze zarówno opisowym, jak i badawczym. Zawiera część teoretyczną przedstawiającą rodzaje występujących zaburzeń mowy oraz ich podbudowę fizjologiczną, a także rozdział badawczy, prezentujący częstotliwość występowania poszczególnych zaburzeń z uwzględnieniem podziału na płeć badanych dzieci, a także miejsce ich zamieszkania oraz rodzaj placówki, do której uczęszczały. Celem badań było zdobycie wiedzy dotyczącej ilości i jakości zaburzeń mowy występujących u dzieci przygotowujących się do rozpoczęcia edukacji szkolnej oraz u dzieci, które rozpoczęły naukę w szkole podstawowej.
Dla potrzeb pracy sformułowane zostały następujące problemy badawcze:
Problem główny:
Jakie zaburzenia mowy występują u dzieci rozpoczynających naukę szkolną i które z nich występują najczęściej?
Problemy szczegółowe:
Czy na występowanie zaburzeń mowy wpływ ma środowisko z jakiego dziecko pochodzi, tzn. środowisko wiejskie lub miejskie?
Czy na rodzaj występujących zaburzeń mowy wpływ ma płeć dziecka?
Czy częściej występują pojedyncze zaburzenia mowy czy zaburzenia sprzężone?
Badanie mowy dzieci rozpoczynających naukę szkolną przeprowadzone zostało przy pomocy Logopedycznego Testu Przesiewowego dla dzieci w wieku szkolnym autorstwa Stanisława Grabiasa i Zdzisława Kurkowskiego.
Wykorzystane zostały także:
w zakresie wymowy i sprawności językowej – Kwestionariusz obrazkowy Genowefy Demel
w zakresie motoryki narządów mowy – Badanie sprawności motorycznej narządów mowy Zdzisława Kurkowskiego
w zakresie słuchu fonemowego i fonetycznego – test Bronisława Rocławskiego
w zakresie słuchu fonematycznego – test Ireny Styczek
Aby móc potwierdzić lub obalić zawarte w pracy hipotezy badawcze przebadanych zostało 128 osób – dzieci zgłoszonych przez rodziców lub wychowawców. Z tej grupy wyłonionych zostało 95 osób z zaburzeniami mowy – 35 dziewczynek oraz 60 chłopców. W badaniu uczestniczyły dzieci z 15 placówek z terenu miasta Bełchatowa oraz powiatu bełchatowskiego, w tym z 7 przedszkoli oraz 8 klas „0” ze szkół podstawowych.
Po zebraniu, uporządkowaniu i analizie przeprowadzonych badań stwierdzono, że nie potwierdziła się tylko jedna z postawionych hipotez, ta mianowicie, która zakładała, iż płeć nie ma znaczenia dla występowania zaburzeń mowy. Z przeprowadzonych badań wynikło bowiem, iż płeć ma znaczący wpływ na występujący rodzaj zaburzenia mowy i że to chłopcy stanowią niemal 2/3 osób, u których te zaburzenia mowy stwierdzono.
Za prawdziwą należy uznać natomiast tezę dotyczącą najczęściej występujących rodzajów zaburzeń mowy. Badania potwierdziły, iż największą grupę – 71,5% tworzą osoby z sygmatyzem oraz rotacyzmem – 44,2%. Prawdą jest również, że w obrębie sygmatyzmu najczęściej występuje sygmatyzm interdentalny – u 40% badanych, a w obrębie rotacyzmu – pararotacyzm – 53,4% dzieci.
Prawdziwe jest także stwierdzenie, iż na występowanie zaburzeń mowy wpływ ma środowisko, z jakiego dziecko pochodzi.
Potwierdzona została również hipoteza dotycząca łącznej liczby zaburzeń występujących u przebadanych osób – najczęściej diagnozowano u dzieci jeden rodzaj nieprawidłowości wymawianiowej, co trzecie dziecko to osoba z dwoma rodzajami nieprawidłowości, natomiast tylko jedno dziecko na sześć cierpi na trzy lub większą liczbę zaburzeń.
Praca nt. „Zaburzeń mowy u dzieci 5-7 letnich w świetle przeprowadzonych badań logopedycznych na terenie szkół i przedszkoli powiatu bełchatowskiego” miała na celu dostarczenie informacji o rodzajach zaburzeń mowy z jakimi mogą spotkać się rodzice i nauczyciele u dzieci rozpoczynających naukę szkolną, pamiętać bowiem należy, że jednym z najważniejszych elementów prowadzących do sukcesu w terapii zaburzeń mowy jest prawidłowo postawiona diagnoza.
Przedstawione zagadnienie dotyczące zaburzeń mowy występujących u dzieci 5-7-letnich może stanowić przyczynek do dalszych, bardziej szczegółowych badań w zakresie zaburzeń mowy, które przecież dotyczą nie tylko dzieci rozpoczynających naukę szkolną.
mgr Barbara Kaczmarek